👉 Thực ra, có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới việc chúng ta thiết kế triến trình của một buổi học.
Ví dụ:
– Thời lượng: 30, 45, 60, 90, 120 hay 180 phút?
– Đối tượng: trẻ mầm non phụ thuộc nhiều vào người dẫn đọc, trẻ tiểu học yêu thích được đọc luân phiên hay trẻ lớn có khả năng tự đọc?
– Không gian: trong nhà hay ngoài trời, nhà riêng hay lớp học, thư viện hay tiệm cafe
– Tính chất: đó là buổi đọc free hay trả phí, điều kiện tài chính có thể ở mức nào?
– Hình thức: đó là buổi đọc trong một khóa học nhiều buổi, là workshop hay sự kiện giới thiệu, ra mắt sách…
– “Khẩu vị” của người dẫn đọc (tất nhiên rồi): sở thích và sở trường của người dẫn đọc rất quan trọng trong cách thức dẫn dắt, tổ chức trong buổi đọc.
Ở đây, Tumany chia sẻ cấu trúc buổi đọc sách trong khóa đọc (thời lượng mỗi buổi 120 phút, khóa đọc thường gồm 14 buổi). Sau một cơ số lần cải tiến thì mình và học sinh thấy khá ưng ý cấu trúc này. Những chia sẻ này mang tính cá nhân và dựa trên kinh nghiệm thực hiện của Tumany thui nha.
👉 TIẾN TRÌNH 5 HOẠT ĐỘNG CỦA 1 BUỔI ĐỌC
HĐ 1: Tĩnh tâm
– Mục tiêu: Như tên gọi, hoạt động này nhằm giúp học sinh tĩnh tâm và lấy lại sự tập trung, trong đó nhằm tách tâm trí vốn đang ngồn ngộn các thông tin bên ngoài lớp học để sẵn sàng cho việc chú ý vào cô, bạn đồng đọc và cuốn sách
– Hoạt động gợi ý: Thiền ngắn (mình khá trung thành với hoạt động này, dù là trẻ nhỏ 5 tuổi hay trẻ lớn 15 tuổi đều bắt đầu giờ học bằng cách này, chỉ khác nhau về thời lượng).
Cách gọi “thiền” ở đây hiểu đơn giản là để tĩnh tâm, rèn luyện sự tập trung, không dùng đồng nhất với khái niệm này trong tôn giáo hay các phương pháp rèn luyện sức khỏe nghiêm ngặt khác.
HĐ 2: Check in (Khởi động)
– Mục tiêu:
+ Tạo không khí thoải mái, vui vẻ và gắn kết các thành viên
+ Dẫn dắt vào cuốn sách/phần nội dung chuẩn bị đọc
– Một số hoạt động gợi ý:
+ Chia sẻ cảm xúc hiện tại (hoặc đánh giá về một ngày hôm nay) bằng một từ. Cho phép 2-3 lượt để học sinh hỏi lẫn nhau xem vì sao lại chia sẻ từ khóa đó. Với trò này, học sinh sẽ chia sẻ với nhau một cách tự nhiên.
+ Chiếc hộp bí mật: Ghi các yêu cầu lên trên các thẻ giấy, gấp lại, cho vào hộp và đếm thời gian nhanh để học sinh truyền nhau chiếc hộp. Dừng lại ở ai, người đó mở giấy ra và làm theo yêu cầu. VD: Đấm lưng cho một bạn bất kỳ, tả một con vật bằng động tác và các bạn khác đoán, nói 3 từ tốt đẹp với một bạn bất kỳ, rót nước mời một bạn nào đó, nhảy lò cò 5 lần,… Cố gắng những yêu cầu đưa ra vừa thực tế vừa liên kết được với nội dung nào đó của sách sắp đọc. Với trò này, đảm bảo tiếng cười vang lên rúc rích.
+ Còn rất nhiều, nhưng dài lắm, chắc mình sẽ tổng hợp sau cho riêng mục khởi động kèm với các cuốn sách cụ thể cho dễ hình dung vậy.
+ Các anh chị em có thể tham khảo bộ thẻ các hoạt động tên là “Phá băng” của chị Lạc Thư để vận dụng linh hoạt, phù hợp với đặc thù buổi đọc sách.
HĐ 3: Đọc và cùng đọc
– Mục tiêu: Trẻ nhập tâm vào cuốn sách, trẻ hứng thú với phần đọc của cô và thực hành việc đọc phù hợp với trình độ và lứa tuổi.
– Một số hoạt động gợi ý: Lắng nghe cô đọc, đọc cá nhân, đọc cặp đôi, đọc nhóm, đọc luân phiên trong vòng tròn… Ở đây, linh hoạt các hình thức đọc như đọc to, đọc thầm, đọc chia sẻ, đọc đồng cảm, đọc bác bỏ…
Các phương pháp và kỹ thuật này cũng hơi dài, thui để chia sẻ chi tiết sau cho cả nhà. Nhưng một điều tối quan trọng mình rút ra là, dù có khuyến khích việc tự đọc đến đâu thì người dẫn đọc không bao giờ được quên vai trò của mình. Học sinh dù là trẻ nhỏ hay trẻ lớn đều rất thích, rất cần phần đọc dẫn dắt của thầy cô để “kết nối” với cuốn sách và có hứng thú tiếp tục.
HĐ 4: Chiêm nghiệm/Trải nghiệm ngắn
– Mục tiêu: Mở rộng những gì vừa đọc để khắc sâu thêm hoặc thực hành, vận dụng ngay một điều nho nhỏ nào đó từ sách.
– Một số hoạt động gợi ý:
+ Chia sẻ ngắn: Đơn giản nhất thì dùng câu hỏi và học sinh chia sẻ theo vòng tròn (nên có “vật nói” để học sinh gọi lẫn nhau thay vì chỉ có cô chỉ định từ đầu đến cuối)
+ Viết ngắn: Học sinh viết cảm nhận về điều mình thích/ghét/ấn tượng/cảm thấy chưa hợp lý/… sau khi đọc vào một tờ giấy nhớ rồi ghim lên bảng nỉ. Sử dụng cấu trúc câu để định hướng hoặc để viết tự do tùy mục đích của người dẫn đọc và đặc điểm lớp.
+ Trải nghiệm nhỏ: Vẽ, làm đồ thủ công nào đó có liên quan với cuốn sách. Ví dụ đọc cuốn “Chú sâu háu ăn” có thể cho làm chú sâu giấy và cho thi xem chú sâu của ai bò nhanh hơn…
+ Trò chuyện (cái nè mình rất thích vì mình có khả năng dẫn khá ổn): Từ cuốn sách vừa đọc, gảy ra một vài từ khóa hoặc 1 chủ đề ngắn gọn, cho học sinh chia sẻ trải nghiệm cá nhân có liên quan, hoặc những kỷ niệm học sinh nhớ đến trong khi đọc sách… Chính trong hoạt động trò chuyện, ta sẽ lắng nghe được vui buồn, khúc mắc, bức xúc, nỗi niềm của học sinh trong lớp của mình. Đó là cơ hội đồng cảm lớn và khiến các thành viên trong lớp thân thiết với nhau hơn.
+ Tiếp tục còn nhiều nhưng dài quá, không viết hết vào đây được. Mọi người cũng có thể chia sẻ thêm nha. Với bài tổng quát như nè thì em xin phép gợi “sương sương” như vậy.
HĐ 5: Check out (Dặn dò)
– Mục tiêu: Dặn dò làm phiếu thu hoạch/viết nhật ký đọc sách sau mỗi buổi (theo hướng dẫn đã triển khai từ trước khi bắt đầu khóa học)
– Một số hoạt động gợi ý:
+ Sử dụng Nhật ký đọc sách (sử dụng mẫu thống nhất cho cả lớp)
+ Sử dụng những chiếc lọ thu hoạch (để tại lớp, mỗi buổi học sinh thả 1 chiêm nghiệm vào đó, cuối khóa cùng mở lọ xem lại)
+ Sử dụng bộ Huy hiệu độc giả để ghi nhận học sinh các tích cực và khích lệ học sinh còn gặp khó khăn
👉 Tất nhiên trong buổi đọc cần có giờ giải lao, mình thường để sau hoạt động số 3 nha!
