Trải nghiệm nghề nghiệp

C2. BẬN HỌC HÀNH THÌ CÓ TRẢI NGHIỆM NGHỀ ĐƯỢC KHÔNG?

(Loạt bài trả lời 50 câu hỏi của HS THPT về trải nghiệm nghề nghiệp)

Hi em!

Chị lại có câu hỏi đặt ngược lại với em đây này: Nghề đó có thực sự là nghề em quan tâm? Và trải nghiệm nghề ấy có thực sự là điều em muốn, ý muốn ấy khoảng bao nhiêu trên thang đo 100%? Vì khi nó là một gạch đầu dòng trong bảng mục tiêu cá nhân của em thì em sẽ có giải pháp để chung sống lành mạnh với vấn đề thời gian.

Quản lý thời gian, bản chất là quản lý mục tiêu!

Trước khi nói về chuyện phân bổ thời gian và trải nghiệm nghề nghiệp như thế nào cho phù hợp và khả thi với một học sinh như em, chị muốn chia sẻ quan điểm về thời gian của chị với em. Đối với chị, việc quản lý thời gian về bản chất là quản lý mục tiêu luôn đó em! Huống hồ trải nghiệm cũng chính là học tập cơ mà, nó chỉ không diễn ra khuôn mẫu như trên lớp, nhưng đôi khi tác động và giá trị của nó còn nhiều hơn những gì em có thể tưởng tượng. Giờ quay lại chuyện thời gian, chúng ta giống nhau mà, làm quái gì có ai đang sống ở nhân gian mà được ban cho 100 phút một giờ hay 30 tiếng một ngày đâu, kể cả kẻ đó có là con cháu gì của Thượng Đế . Vì vậy, trước khi ngồi vào bàn, kẻ kẻ vẽ vẽ một cái THỜI GIAN BIỂU thì chị nghĩ cái cần kẻ kẻ vẽ vẽ nghiêm túc hơn chính là cái MỤC TIÊU BIỂU. Vì sao ư? Để em xác định đâu là những việc quan trọng cần làm và cái gì có thể đặt xuống mà không cần quá “đau thương” về nó!

Chị lấy ví dụ, mỗi bạn trẻ như em sẽ có những mục tiêu gần như hiển nhiên gắn với các bổn phận như thế này:

  • Trong vai trò học sinh: em cần có mục tiêu phù hợp với khả năng và với ý muốn của mình, cái này gọi là mục tiêu học tập hén.
  • Trong vai trò người con: em cần có mục tiêu gắn kết với gia đình và hoàn thành các bổn phận với gia đình mình (đừng bỏ qua đấy nhé, cái này là hay bị xem thường lắm, trong khi, thực hiện bổn phận với gia đình chị thấy nó cũng là một “khóa học” cực kỳ ý nghĩa nếu em muốn lớn lên trở thành con người tử tế và tự lập).
  • Trong vai trò bạn bè: em cần mục tiêu trở thành người bạn chân thành và tin cậy, biết quan tâm với bạn bè nào quan trọng đối với em (ai mà tốt với cả thế giới cho được!)
  • Trong vai trò chủ nhân cuộc đời của chính mình: mục tiêu của em có thể là giải trí, khám phá và tận hưởng những khả năng sở thích của mình, hoặc trải nghiệm những điều em muốn, và đặc biệt quan trọng là chuẩn bị cho tương lai.

Ấy đấy, cái chuyện trải nghiệm nghề nghiệp nghe thì to tát chứ nó giản dị và cơ bản cực kỳ luôn, nó nằm ở vai trò chủ nhân cuộc đời của em đó! Và khi ấy, chị nghĩ nó xứng đáng được cân nhắc vào vị trí ưu tiên cũng như việc những đam mê, khả năng và nhu cầu mở rộng tầm nhìn về thế giới xung quanh của chính em đáng được trân trọng và đáp ứng. Mà em là người cần đáp ứng đầu tiên đó, thanh niên ạ! Khi em ưu tiên nó, em sẽ tìm giải pháp để sắp xếp mấy mục tiêu trên để mọi thứ chạy hài hòa trong cuộc sống hàng ngày của mình. Việc đó chẳng khó quá đâu! Nhưng nếu em để tâm và nhận ra mình đang “đầu tư” vào các quỹ mục tiêu như thế nào, em sẽ thấy tin tưởng vào bản thân hơn rất nhiều. Và sự thật là cũng được việc hơn rất nhiều!

THỜI GIAN TRẢI NGHIỆM NGHỀ NGHIỆP KHI CÒN LÀ HỌC SINH Ư? SẮP XẾP ĐƯỢC MÀ!

Vì câu hỏi của em gắn với chuyện học tập nên chị tạm chia một năm của em thành 3 giai đoạn nhé: học kỳ 1 – học kỳ 2 – nghỉ hè. Thế nhỉ! Ứng với mỗi giai đoạn này em có thể trải nghiệm nghề em quan tâm, lĩnh vực em quan tâm với những hình thức linh hoạt, phù hợp và khả thi. Thậm chí ở lớp nào em cũng vẫn triển việc trải nghiệm nghề được, lên kế hoạch cho phù hợp thôi! Ví dụ:

Lớp 10 và lớp 11, việc học tập chắc chắn không gồng gánh nhiều áp lực như lớp 12. Em có thể tập trung các đợt trải nghiệm vào thời gian này, thường là khi mới vào năm học hoặc ngay sau khi thi học kỳ mọi chuyện sẽ dễ thở hơn và thầy cô, cha mẹ nhìn vào cũng đỡ sốt ruột hơn. Lớp 12 chị nghĩ nếu có thì nên vào học kỳ 1 thôi, học kỳ 2 thì cong mông lên mà ôn thi chứ còn gì. Nghỉ hè là thời gian lý tưởng cho chuyện trải nghiệm dù là nghề nghiệp hay bất kỳ cái gì các em muốn! Đừng để nó trôi đi một cách lãng phí và rồi rơi vào cái bẫy tâm lý của kẻ lười biếng, đó là “Lúc đi học thì thèm nghỉ hè, lúc nghỉ hè chỉ ăn với ngủ đi ra đi vào lại muốn đi học!”. Hãy tổ chức cho chương trình cho chính mình gắn với những mục tiêu cụ thể, thật cụ thể nhé em ơi!

Trong năm học, nếu việc học quá căng thẳng, em có thể trải nghiệm ở cấp độ nhẹ nhàng, ví dụ tham gia các khóa học online hoặc offline thiết kế dành cho học sinh (hoặc dành cho người mới bắt đầu) chuyên sâu về lĩnh vực mà em đang quan tâm. Ví dụ, thử học về lập trình, về vẽ 3D, về kinh doanh,…. Nghỉ hè thì nên tham gia dự án dài hơi liên quan đến lĩnh vực quan tâm, rồi em sẽ thấy hoàn thành các trải nghiệm ngắn hạn và hoàn thành các trải nghiệm dài hạn là hai level rất khác nhau, đòi hỏi sức bền và tính cam kết với bản thân khác nhau.

Phải hiểu cái từ “trải nghiệm” rộng ra nhé, kẻo lại mua dây buộc mình đó! Miễn là nằm trong lĩnh vực em đang muốn khám phá, miễn là phục vụ cho mục tiêu của em thì trải nghiệm hoạt động của CLB trong nhà trường hay đội nhóm ngoài trường, dù là học khóa online 12 buổi hay học offline, dù là tự đọc sách, đọc tài liệu hay nghe người đi làm chia sẻ kinh nghiệm, dù trải nghiệm ngắn hạn hay trải nghiệm theo các chương trình, dự án đều là trải nghiệm cả em ạ. Cốt ở chỗ, trải nghiệm xong thì gạch ra được những gạch đầu dòng nào để trả lời cho những câu hỏi trong chính mình về điều em quan tâm ý.

Tính sương sương, ba năm THPT đều tập trung và hiện thực hóa các đợt trải nghiệm nghề nghiệp dài ngắn khác nhau, nhiều ít khác nhau, em cũng có từ 6 đến 10 đợt trải nghiệm rồi. Học sinh của chị đều sắp xếp được thời gian để làm điều bạn ấy muốn mà. Em cũng vậy thôi! Nhưng nhớ hộ chị câu thần chú nhỏ thôi, đó là “Đã trải nghiệm là phải thực sự trải và thực sự nghiệm!”, chứ tham gia vì hóng hớt rồi tham gia cưỡi ngựa xem hoa thì có tham gia hàng chục đợt cũng vẫn chỉ là nước đổ lá khoai thôi thanh niên ạ!

Tóm lại, bận gì thì bận, đừng bận quanh năm suốt tháng với mong muốn của chính mình em nhé! Chả có nhẽ chờ tới lúc cần điền tên nguyện vọng mới thấy mình sẵn sàng cho chuyện tìm hiểu nghề nghiệp, em nhỉ!

Vậy nhé em!

 

 

 

Những bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat ngay
Chat trên Zalo