Trải nghiệm nghề nghiệp

C8. LÀM GÌ KHI BỨC XÚC VỚI ĐỒNG ĐỘI?

(Loạt bài trả lời 50 câu hỏi của học sinh THPT về trải nghiệm nghề nghiệp)

Câu hỏi: Em chào chị! Nhờ một dự án xã hội, em được trải nghiệm bán hàng tại một công ty phân phối hàng tiêu dùng. Cùng nhóm với em có 5 bạn nữa, chúng em lựa chọn ngành hàng sữa và các sản phẩm liên quan để bán. Công ty tổ chức để chúng em trải nghiệm hình thức bán hàng trực tiếp và đi theo tuyến của các nhân viên bán hàng đã có. Trong team, có bạn là con của một nhân viên bán hàng làm việc ngay tại công ty. Một buổi sáng đến thảo luận các tình huống bán hàng tại công ty, bạn ấy đã nói một câu mà em cảm thấy rất rất không ổn: “Nếu để chúng cháu bán hàng theo tuyến thì khác nào đập vỡ bát cơm của nhân viên bán hàng tuyến đó”. Mọi người ngầm hiểu đó là lời bình luận của mẹ bạn khi trò chuyện với bạn ở nhà. Cá nhân em cảm thấy việc phát ngôn như vậy không thể đại diện cho team được, vì chính em là người trong team và thấy phản cảm. Các cô chú trong ban tổ chức không hài lòng về chuyện này, chú quản lý cũng nói những từ ngữ đó ngay lập tức khiến chú hiểu đó là lời của ai và cho cả team một bài học. Nhưng em không phải là nhóm trưởng, em không biết phải giải quyết tình huống bức xúc này như thế nào!

Trả lời: 

Đây quả là một tình huống ứng xử nhạy cảm! Nhưng nói gì thì nói, ngoài khía cạnh tiêu cực là nó gây ra sự phản cảm cùng nỗi bức xúc của người nghe thì ở góc độ tích cực, rõ ràng nhờ trải nghiệm nghề nghiệp mà em nhận ra được rằng, giao tiếp ứng xử không phải là chuyện có thể xem thường. Ở góc nhìn của chị, tình huống này cần được giải quyết ngọn ngành để có sự thông suốt và thống nhất tư tưởng giữa người phát ngôn, người nghe phát ngôn nữa!

Đâu là nguồn gốc của câu nói?

Chị nghĩ rằng, nếu chị ở cương vị của ban tổ chức và nhất là của chú quản lý, chị sẽ gọi người nhân viên bán hàng (mẹ của bạn kia) để trò chuyện riêng. Trong cuộc trò chuyện ấy, chị sẽ chỉ nhẹ nhàng kể lại sự việc bạn thiếu niên ấy có ý kiến gay gắt như thế nào và trích dẫn nguyên văn câu  nói của bạn ấy. Ắt hẳn với vốn sống cơ bản của người mẹ, cô/bác ấy sẽ nhận ra cách hành xử của con mình đang có vấn đề. Nhân đó, người quản lý cũng cần có sự xác minh tế nhị để biết nguồn gốc thực sự của câu nói đó có phải là từ người mẹ hay không, vì sự phỏng đoán hay áp đặt không phải là cách làm việc chuyên nghiệp hay chính trực nên có ở mọi môi trường làm việc.

Ở đây, chị cũng muốn làm rõ rằng:

  • Thứ nhất, việc người nhân viên bức xúc khi công ty để học sinh bán hàng tại các tuyến gây ảnh hưởng tới doanh số của họ cũng không phải là điều gì sai trái, đó là áp lực rất bình thường, nó đến một cách hiển nhiên từ nỗi lo lắng về cạnh tranh. Nhưng người nhân viên đó cũng nên chấp nhận một bài học, sự cạnh tranh là điều không thể tránh khỏi, dù rằng nó đến từ trong nội bộ công ty hay từ các đơn vị doanh nghiệp khác.
  • Thứ hai, có lẽ người quản lý nên để nhân viên trong công ty mình, nhất là bộ phận bán hàng nắm bắt được chương trình mang tính thời điểm mà công ty đang thực hiện để hỗ trợ học sinh trong việc trải nghiệm nghề nghiệp. Chị tin rằng, nếu  người nhân viên nắm được tinh thần của dự án mà công ty đang tham gia, chính họ sẽ hỗ trợ và hướng dẫn các em rất tốt, bởi họ là người thực việc mà!

Bài học nhỏ rút ra ở đây là, cần có sự thông suốt giữa các khâu trong quá trình triển khai một chương trình/dự án. Điều này tránh đi nhiều hiểu lầm cũng như bức xúc không đáng có. Hơn nữa, nếu chương trình chưa kịp chỉn chu được mọi khâu thì chính các em có thể chủ động phản ánh vấn đề các em đang nhìn thấy (một cách chân thành, thẳng thắn và cầu thị).

2. Câu nói đó tệ lắm phải không?

Hừm, xem nào! Xét về ngôn từ thì quả là không dễ nghe chút nào nếu chị là người quản lý công ty hay là ban tổ chức, những người đã đổ nhiều công sức để giúp đỡ các em trải nghiệm nghề. Vẫn là vấn đề bạn thiếu niên đó đang thấy bất cập, nếu thay những từ ngữ mang tính tấn công như “đập vỡ bát cơm” bằng cách nói khiêm nhường, tế nhị và thiện chí hơn, hẳn mọi thứ sẽ rất khác, ví dụ như thế này: “Thưa chú, nếu chúng cháu trải nghiệm bán hàng cùng các tuyến điểm với nhân viên bán hàng của công ty, thì có sợ các cô chú nhân viên bán hàng ở tuyến đó không hài lòng không ạ?”. Hoặc ví dụ thế này: “Thưa chú, việc trải nghiệm bán hàng theo tuyến của chúng cháu không biết công ty đã làm rõ với các cô chú nhân viên bán hàng ở các tuyến đó chưa ạ, chúng cháu nên phối hợp với các cô chú ấy như thế nào ạ?”.

Đấy, nghe phản ánh như thế thì có phải mọi thứ đều rất dễ giải quyết không?

3. Nếu chị là em, chị sẽ làm gì?

  • Áp dụng quy tắc “Bấm nút tạm dừng”: Lúc nghe phát ngôn của bạn và sự nhắc nhở từ ban tổ chức, chắc hẳn là em bức xúc lắm. Thế thì “Bấm nút tạm dừng”, dừng hàng loạt câu hỏi trong đầu, đừng chỉ trích, đừng dán nhãn, chỉ nghe hết đầu đuôi xem câu chuyện ra sao đã. Nếu chưa rõ sự tình, việc tìm giải pháp ứng xử chỉ rơi vào ngõ cụt hoặc làm nảy sinh vấn đề mới trong khi vẫn đề cũ còn chưa xử lý xong.
  • Nên họp nhanh cả nhóm: vì ban tổ chức đã nhắc nhở cả nhóm vì vấn đề này, nên nhóm các em nên họp nhanh (đừng làm nghiêm trọng vấn đề quá nhé, trong quá trình trải nghiệm còn nhiều vấn đề khác nữa cơ). Họp nhóm để đưa ra quan điểm của em (cũng như các bạn khác đưa ý kiến) về cách phát ngôn của bạn (đưa quan điểm một cách khách quan, thiện chí, không phải để chỉ trách nha). Đề nghị bạn làm rõ vì sao lại phát ngôn như vậy và sau khi được ban tổ chức nhắc nhở thì bạn thấy sao. Sau sự việc, nhóm nên thống nhất về quy cách sử dụng ngôn ngữ (ngôn ngữ chung của nhóm nên lịch sự, thiện chí, chân thành) và những ý kiến mang tính đề xuất nên được nhóm thảo luận và phát ngôn chung. Những buổi họp nhanh thế này rất quan trọng, giúp các em hiểu nhau hơn, rút kinh nghiệm nhanh, tránh để âm ỉ trong lòng sau này có chuyện mới bộc phát ra khó giải quyết hơn.
  • Ứng xử đẹp với ban tổ chức: Sau buổi họp, các em nên có ý kiến phản hồi trở lại với ban tổ chức, để giải thích rõ sự việc và cũng để rút kinh nghiệm. Chắc chắn, ban tổ chức sẽ có ấn tượng tốt với các nhóm biết giải quyết vấn đề một cách đâu ra đấy và có trước có sau.
  • Hãy làm điều đúng: thêm một điều nho nhỏ, đừng nghĩ mình không phải là nhóm trưởng thì mình không thể đưa quan điểm. Nếu em thực sự tự tin vào nhìn nhận và quan điểm đúng đắn của mình, em có thể chia sẻ quan điểm đó trong tình huống phát sinh, vì đâu phải cái gì cũng được lập trình trước như một cỗ máy. Có điều, em nên bàn bạc và bày tỏ quan điểm với các thành viên trong nhóm trước đã, đó là quy tắc của việc làm việc nhóm. Nhóm có thể có vấn đề nhưng các thành viên biết vun đắp và cùng sửa mình dần dần thì nhóm sẽ mạnh thôi.

Những bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat ngay
Chat trên Zalo