Trải nghiệm nghề nghiệp

NGẪU NHIÊN CÓ KẾ HOẠCH – HỖN LOẠN CÓ LỰA CHỌN

Rút cục thì chúng ta hay hoàn cảnh là người ra quyết định? Cho mọi thứ của cuộc đời ta?

Alexander Fleming, người mở ra kỉ nguyên sử dụng kháng sinh trong y học, từng có chia sẻ rất thú vị:
       “Cuộc đời của tôi là một chuỗi nếu như. Từ nhỏ, tôi chỉ muốn làm một ông chủ trại như bố tôi, và không chịu học nếu như mẹ tôi không bắt tôi sống ở Luân Đôn. Tôi sẽ trượt trong kì thi đại học y, nếu như tôi không phải là một thanh niên giỏi bơi lội, có thể đại diện cho nhà trường trong những kỳ thi Olympic thể thao của sinh viên. Tôi sẽ suốt đời làm một thầy thuốc nông thôn, nếu như giáo sư Wright không chọn tôi làm phụ tá cho ông tại phòng thí nghiệm riêng, nơi tôi tìm ra Pênêxilin. Phát minh này tôi dự tính phải 15 – 20 năm mới triển khai được trong thực tế, nếu như chiến tranh thế giới không xảy ra, thương vong nhiều đến mức các loại thuốc chưa kiểm tra cũng được phép sử dụng, thì Pênêxilin chưa chứng minh được công hiệu của mình và bản thân tôi chưa được giải Nôben (trích Hóa học ngày nay – 3/1993).
Đọc “chuỗi nếu như” ấy, chắc hẳn có người sẽ nghĩ: “À, thế thì cần gì cố gắng, đến đâu hay đến đó, đằng nào thì cũng có kiểm soát được mọi việc theo ý mình đâu, và đằng nào thì có số cả rồi, có khi chẳng cần khăng khăng theo ý mình cũng có thể thành công như Fleming đấy thôi!”. Nhưng có lẽ cần bổ sung thêm các vế được lược bớt trong câu nói của Fleming:
          “Tôi không muốn sống ở Luân Đôn, nhưng rút cục tôi đã ở lại đó và bắt tay vào chuyện học hành. Tôi đã có thể trở thành vận động viên bơi lội nhưng rút cục tôi chọn học y và trở thành thầy thuốc. Tôi sẽ suốt đời làm một thầy thuốc nông thôn nhưng tôi đã nắm bắt cơ hội khi giáo sư Wright nhìn thấy tố chất và đức tính của tôi phù hợp với công việc trong phòng nghiên cứu của ông, nơi tôi tìm ra Pênêxilin. Phát minh này tôi dự tính phải 15 – 20 năm mới triển khai được trong thực tế nhưng khi thế chiến xảy ra, tôi đã nỗ lực để Pênêxilin chứng minh được công hiệu của mình và được sử dụng trên diện rộng. Và khi cả tôi và Pênêxilin đã sẵn sàng, giải Nôben đã đến với chúng tôi!”.
Trong câu chuyện của Fleming chứa triết lí của cả hai lý thuyết hướng nghiệp nổi tiếng: thuyết hỗn loạn của Jim Bright & Robert Pryor và thuyết ngẫu nhiên có kế hoạch của John Kumboltz &Michell, Levin. Trong đó: 
+ Thuyết hỗn loạn về nghề nghiệp ra đời năm 2011 bởi Jim Bright, Robert Pryor với cốt lõi đơn giản là: “Điều duy nhất không thay đổi chính là luôn có sự thay đổi”. Nghề nghiệp của chúng ta đôi khi phụ thuộc vào may rủi, nó có thể thay đổi liên tục, lắm khi ta chẳng thể đoán trước dù chỉ là 3 năm hay 5 năm nữa mọi thứ sẽ ra sao. Sự thật là đặt trong bối cảnh thời đại 4.0 và tương lai sẽ là 5.0, 6.0 và nhiều .0 nữa, nghề nghiệp sẽ phức tạp hơn, tinh tế hơn và có ý nghĩa đa dạng hơn rất nhiều so với những gì chúng ta đang biết.
Bởi vậy, mỗi người cần tự bồi dưỡng cho mình:
  • Tinh thần cầu thị và sự học hỏi không ngừng
  • Tính kiên trì, sẵn sàng đối phó với trở ngại
  • Sự linh hoạt để giải quyết các vấn đề
  • Niềm lạc quan để tối đa hóa lợi ích từ sự thay đổi
  • Khả năng phản hồi với sự thay đổi

Nói như chuyên gia tham vấn nghề nghiệp Phoenic Hồ thì chúng ta hãy tự biến mình thành tâm bão thế giới nghề nghiệp.

+ Thuyết ngẫu nhiên có kế hoạch (ra đời bắt đầu từ năm 1999) của John D.Kumboltz, Michell và Levin lại tập trung vào khái niệm:
  • Xây dựng các cơ hội nghề nghiệp bất ngờ.
  • Nhấn mạnh việc người lao động có thể lập kế hoạch, chuẩn bị kiến tạo các cơ hội nghề nghiệp trong cuộc đời mình.
  • Người lao động cần tự vun đắp cho mình tính tò mò, tính kiên trì, óc linh hoạt, sự lạc quan.

Sự thật là hai lý thuyết này rất hay bị nhầm lẫn nhưng chúng không phải là một!

Nói một cách đơn giản thì điều duy nhất không thay đổi chính là luôn hiện hữu sự thay đổi trong cuộc sống. Đứng trước những biến động khó đoán, ngoài tầm kiểm soát và lắm khi rất bất ngờ, mỗi chúng ta đều rất cần tinh thần cầu thị, sự linh hoạt, khả năng ứng biến với thay đổi cũng như giữ cho mình “niềm háo hức của một đứa trẻ”, sẵn sàng chờ đón những điều mới mẻ sẽ đến với mình và sẵn sàng nâng cấp bản thân để mọi thứ bất ngờ đều bước vào “quỹ đạo cá nhân” của mình theo cách hạnh phúc và tuyệt vời nhất.

Những bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat ngay
Chat trên Zalo